Crohn Hastalığı Nedir?
Crohn (kron) Hastalığı, özellikle sindirim sistemini etkileyen kronik inflamatuar bir hastalıktır. Ağızdan anüse kadar tüm sindirim sisteminin herhangi bir bölümü hastalıkla tutulsa bile en sık olarak ince barsak ile kalın barsağın birleştiği kısımda, kalın barsak (kolon) ve kolon-rektum (kalın barsağın son kısmı) hastalık meydana gelir.
Crohn hastalığı kronik bir hastalık olup hayat boyunca dönem dönem tekrarlayabilir. Bazı kişilerde hastalık yıllarca sesiz kalabilir ve hiçbir belirti vermeyebilir. Hastalığın ne zaman belirti vereceği ve ne zaman şikayetler oluşturacağı tahmin edilemez.
Crohn Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Crohn Hastalığı sindirim sisteminin herhangi bir bölümünü etkileyebildiği için belirtiler etkilediği bölüme göre değişiklikler gösterebilir. En sık rastlanan belirtiler, kramp tarzında karın ağrısı, ishal, ateş, kilo kaybı ve şişkinliktir. Hastalarda her zaman tüm belirtiler görülmeyebilir, hatta bazılarında hiçbir belirti olmayabilir. Diğer belirtiler, anal ağrı, anal akıntı, deri lezyonları, rektal-anal apseler, anal çatlaklar ve eklem ağrıları şeklindedir.
Hastalık Kimleri Etkiler?
Herhangi bir yaşta hastalık ortaya çıkabilir, ancak en sık 16-40 yaş arasında ortaya çıkar. Crohn hastalığı daha çok sanayileşmiş toplumlarda yaşayanlarda görülür. Kadın ve erkeklerde eşit oranda görülmekte olup bazı ailelerde daha sık görülebilir. Bu durum hastalıkta kalıtsal geçiş olduğunu işaret eder.
Crohn hastalığı ve bunun benzeri olan ülseratif kolit hastalığı, inflamatuar barsak hastalıkları adı altında incelenen hastalıklardandır. İnflamatuar barsak hastalıkları ve bu iki hastalık Amerika gibi sanayileşmiş bir ülkede yaklaşık 2 milyon kişi etkilemektedir.
Crohn Hastalığının Nedenleri Nedir?
Hastalığın esas nedeni bilinmemektedir. Olası nedenler arasında, immün sistemdeki anormallikler veya çeşitli bakteriler sayılabilir. Crohn hastalığı bulaşıcı değildir, bazı ailelerde daha sık görülmesi hastalığın nedenleri arasında genetik faktörlerin rol aldığını gösterir.
Crohn Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?
Öncelikli tedavi genellikle ilaç tedavisidir. Crohn hastalığının kesin tedavisi yoktur, bir veya daha fazla ilacın birlikte kullanılması belirtilerin azalmasına olanak sağlar. En sık kullanılan ilaç kortikosteroidlerdir. Bunun dışında anti-inflamatuar ilaçlar, immünosüpresif ajanlar (bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar) ve antibiyotikler kullanılır.
İlerlemiş ve komplike olan Crohn Hastalığında cerrahi önerilir. Bazı durumlarda acil cerrahi gerekebilir; delinme, tıkanma veya kanama. Daha nadir rastlanan acil cerrahi gerektiren durumlar ise anal apse veya fistül oluşumudur. Acil veya komplikasyon olmadan da cerrahi gerekebilir. Ancak bu durumun değerlendirilmesi ve ameliyat kararı cerrah ve gastroenterolog tarafından belirlenmeldir.
Ne Zaman Cerrahi Tedavi Ne Zamana Kadar Medikal Tedavi?
Tedavide öncelikli olarak medikal tedaviler uygun olmakla birlikte cerrahi bazı durumlarda gerekebilir. Genelde hastaların dörtte üçünde ameliyat gerekir. Birçok hasta cerrahi tedaviden uzak kalınması gerektiği düşüncesiyle şiddetli şikayetlerle yaşamaktadır. Cerrahi tedavi edici olmayabilir, ancak bazı durumlarda şikayetlerin giderilmesi amacıyla yapılması şarttır. Cerrahi uzun bir süre hastalığın sessiz kalmasına ve şikâyetlerin azalmasına yardımcı olabilir, ayrıca ilaç kullanımını da azaltabilir veya tamamen kesilmesini sağlayabilir. Ancak burada önemli olan cerrahi kararının ve ameliyatın kolon ve rektum hastalıklarında deneyimli bir cerrah tarafından gerçekleştirilmesidir.