MR Defekografi

MR Defekografi Nedir?

MR defekografi, dışkılama sırasında pelvis içindeki organların nasıl hareket ettiğini manyetik rezonans (MR) cihazıyla görüntüleyen bir testtir. Röntgen ışını (radyasyon) kullanılmaz ve damardan ilaç veya boya verilmez.

Test, hem pelvisin yapısını (kaslar, bağlar, organlar) hem de dışkılama sırasındaki çalışmasını aynı anda gösterir. Mesane, rahim/vajina ve rektum (düz bağırsak) bölümlerinin hepsi bir arada değerlendirilir.

Ne İşe Yarar?

Muayenede yeterince anlaşılamayan veya şikâyetlerle uyumsuz görünen durumlarda yapılır. Başlıca nedenler:

• Kronik kabızlık, çok ıkınma ve dışkıyı tam boşaltamama hissi
• Rektosel (rektumun vajinaya doğru kabarması)
• Enterosel (ince bağırsağın pelvik tabana doğru sarkması)
• Rektal intussusepsiyon (bağırsağın kendi içine geçmesi) ve rektum sarkması
• Dışkılama sırasında pelvik taban kaslarının gevşemek yerine kasılması (dissinerji)
• Mesane, rahim veya rektumun birlikte sarkması (birden fazla bölgede sarkma)

Test ayrıca ameliyat öncesinde planlama için, daha önce pelvik taban ameliyatı geçirenlerde ise şikâyetin yinelemesini veya ameliyatla ilgili bir sorunu araştırmak için kullanılır.

Test İçin Nasıl Hazırlanılır?

• Test öncesinde bağırsaklarınızı boşaltmanız istenir. Bazı merkezlerde lavman uygulanabilir.
• Mesanenin kısmen dolu olması gerekir: merkeze geldiğinizde idrarınızı yapın, ardından yaklaşık yarım litre (16 oz) su için.
• Vajinal pesser kullanıyorsanız test öncesinde çıkarılır.
• Ağızdan veya damardan kontrast madde verilmesi gerekmez.
• Testin en önemli kısmı dışkılama (boşaltım) aşamasıdır. Bu yüzden teste gelmeden önce neler yapacağınızı öğrenmeniz ve rahat olmanız önemlidir. Utanmanız veya rahatsız hissetmeniz normaldir; ekip bu işlemi her gün yapar.
• Kalp pili, metal implant gibi MR’ı etkileyebilecek cihazlarınız veya klostrofobiniz varsa randevu sırasında mutlaka bildirin.

Test Nasıl Yapılır?

• 1. Pozisyon: Çoğu merkezde test, kapalı MR cihazında sırtüstü yatarak yapılır. Dizleriniz hafif bükülü olur ve altınıza rahatlık için bir destek ve koruyucu bir ped konur.
• 2. Jel yerleştirme: Yan yatar pozisyonda rektumunuza ince bir uçla yaklaşık 120 mL ultrason jeli verilir. Bu jel, dışkı yerine geçer ve dışkılama sırasında görüntüde izlenmesini sağlar. Dolgunluk ve dışkılama hissi duymanız normaldir.
• 3. Dinlenme görüntüleri: Hareketsiz yatarken pelvisin kesitleri alınır.
• 4. Sıkma ve ıkınma: Sizden sırayla makat kaslarını sıkmanız (idrarı veya gazı tutar gibi) ve ıkınmanız istenir. Bu sırada görüntüler çekilir.
• 5. Dışkılama: Rektumdaki jeli, dışkılama yapıyormuş gibi ıkınarak boşaltmanız istenir. Bu işlem birkaç kez tekrarlanır; ilk seferde jeli tamamen boşaltmış olsanız bile tekrar edilmesi normaldir. Ekip sizi yönlendirir ve cesaretlendirir.
• 6. Son çekim: Gerekirse tuvalette rektumu tamamen boşaltmanız istenir, ardından son bir ıkınma görüntüsü alınır.

Test sırasında ağrı beklenmez. Jel nedeniyle geçici dolgunluk ve ıkınma hissi olabilir. En önemli nokta, evde yaptığınız gibi doğal biçimde boşaltmaya çalışmanızdır.

Sonuçlar Ne Anlama Gelir?

Radyoloji uzmanı, dinlenme, sıkma ve dışkılama sırasında organların konumunu ve pelvik tabanın ne kadar indiğini ölçer. Raporda şu bilgiler yer alır: rektosel, enterosel, rektal intussusepsiyon veya sarkma var mı, mesane, rahim ve rektumun durumu, rektumun boşalma düzeyi ve pelvik taban kaslarının dışkılama sırasında uyumlu çalışıp çalışmadığı.

Sonucun anlamı şikâyetlerinizle, muayenenizle ve gerekirse diğer testlerle birlikte değerlendirilir. Bulgu saptanması her zaman ameliyat gerektiği anlamına gelmez; tedavi kararı doktorunuzla birlikte verilir. Örneğin dissinerji saptanırsa tedavi ameliyat değil, egzersize dayalı biofeedback tedavisi olabilir.

Testin Sınırları Nelerdir?

• Çoğu merkezde test yatarak yapıldığı için, sarkma ayakta veya tuvalette oturarak olduğundan daha az görünebilir.
• Jeli yeterince boşaltamazsanız sarkma veya enterosel gibi bulgular atlanabilir. Bu nedenle ekibin yönlendirmesi ve sizin rahat olmanız önemlidir.
• Testte bulunan her değişiklik şikâyetinizin nedeni olmayabilir; sonuç mutlaka klinik bulgularla birlikte yorumlanır.

Ne Zaman Başvurmalısınız?

• Uzun süredir devam eden kabızlık, ıkınma veya dışkıyı tam boşaltamama hissi
• Makatta veya vajinada sarkma, dolgunluk veya basınç hissi
• Dışkılamak için vajinaya veya makat çevresine parmakla bastırmak zorunda kalmak
• Dışkı veya gaz kaçırma